Zorginstituut Nederland (ZIN) heeft geadviseerd om het medicijn lecanemab, dat is ontwikkeld voor de ziekte van Alzheimer, niet op te nemen in het basispakket van de zorgverzekering. Het ZIN concludeert dat de gezondheidswinst van lecanemab te klein en te onzeker is in verhouding tot de hoge kosten voor de zorg voor patiënten met alzheimer in een vroeg stadium. Eerder heeft de Europese medicijnwaakhond EMA het middel wel goedgekeurd voor gebruik in Europa. De EMA concludeerde dat de voordelen van lecanemab opwegen tegen de risico’s bij patiënten met alzheimer in een vroeg stadium.
Voor mensen met alzheimer en hun naasten kan dit bericht veel losmaken. De behoefte aan nieuwe behandelingen is groot, en ieder nieuw medicijn wekt hoop. Een negatief vergoedingsadvies kan daarom teleurstellend of verwarrend zijn.
ZIN heeft bij dit advies onafhankelijke deskundigen betrokken en is via een zorgvuldig beoordelingsproces tot haar conclusie gekomen. Dat neemt niet weg dat de uitkomst vragen oproept. Daarom lichten we hieronder toe wat dit advies wel en niet betekent.
Wat dit advies wel betekent
- Lecanemab wordt op dit moment in Nederland niet vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering.
Wat dit advies niet betekent
- Dat medicijnonderzoek bij alzheimer stopt.
- Dat er geen vooruitgang meer wordt geboekt in de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen alzheimer.
Onze rol als onderzoekscentrum
Progress Clinical Research/Brain Research Center doet al jarenlang medicijnonderzoek bij de ziekte van Alzheimer. Op onze onderzoekslocaties hebben wij ervaring met uiteenlopende nieuwe medicijnen, waaronder zogenoemde monoklonale antilichamen zoals lecanemab.
Het ZIN baseert haar advies om lecanemab niet te vergoeden o.a. op de resultaten van een groot internationaal fase 3 onderzoek bij mensen met de ziekte van Alzheimer in een vroeg stadium van de ziekte. Progress Clinical Research/Brain Research Center heeft niet aan dit onderzoek meegedaan.
Op onze locatie in Amsterdam nemen wij wel deel aan een internationaal onderzoeksprogramma bij een zeldzame, erfelijke vorm van de ziekte van Alzheimer (DIAN-TU). Binnen dit programma wordt onder andere het effect van lecanemab onderzocht. Dit onderzoek vindt plaats binnen strenge wetenschappelijke en ethische kaders, met grote zorg voor veiligheid en kwaliteit.
Waarom onderzoek belangrijk blijft
Nieuwe behandelingen ontstaan alleen door zorgvuldig wetenschappelijk onderzoek. Door deelname aan medicijnonderzoek leren we steeds beter:
voor wie een behandeling kan werken,
in welke fase van de ziekte,
en hoe veiligheid en effectiviteit het best beoordeeld kunnen worden.
Ook wanneer een onderzoek niet direct leidt tot brede toepassing of vergoeding, levert het waardevolle kennis op. Juist die kennis maakt het mogelijk om behandelingen stap voor stap te verbeteren.
De deelnemer staat altijd centraal
Deelname aan wetenschappelijk onderzoek is altijd vrijwillig. Mensen die interesse hebben in deelname krijgen uitgebreide en begrijpelijke informatie. Er is ruim de tijd om vragen te stellen, en samen bekijken we of deelname past bij de persoonlijke situatie. Veiligheid, welzijn en menselijkheid staan daarbij altijd voorop.
Hoop, maar geen valse verwachtingen
Onderzoek kan hoop geven, maar biedt geen garanties. We zijn eerlijk en transparant over wat deelname aan onderzoek wel en niet kan betekenen. Tegelijk horen we vaak dat meedoen bijdraagt aan een gevoel van regie en betekenis: deelnemers leveren een belangrijke bijdrage aan kennis die de zorg van morgen kan verbeteren.
Samen werken aan vooruitgang
Vooruitgang in onderzoek naar nieuwe medicijnen tegen alzheimer kan alleen samen worden bereikt: met deelnemers en hun naasten, onderzoekers en zorgverleners, academische ziekenhuizen, biotech- en farmaceutische bedrijven en contract research organisations (CRO’s). Het onderzoek is complex en vraagt om langdurige samenwerking. Door te blijven leren en verbeteren, komen we samen stap voor stap verder.
